Từ Pha lê đến Đấng Christ

Việc Nhà thờ lớn Pha lê phá sản vẫn còn là một dấu hỏi lớn cho cộng đồng Cơ đốc giáo trên toàn thế giới và là bài học nhãn tiền.  Trong nhiều bài viết trong những năm qua, tôi nhận thấy bài viết của ông Timothy George, trưởng khoa Thần học Beeson thuộc Đại học Samford cho người đọc thấy một góc nhìn đa chiều nhất.  Tôi xin được chia sẻ lại dưới đây. 

Nhà thờ vẫn còn đó nhưng hội thánh Cộng đồng Garden Grove và mục vụ của Ms. Schuller đã ra đi vĩnh viễn

"Nước Mỹ yêu thích những câu truyện thành công."  Đó là mở đầu của tiểu sử đáng ngưỡng mộ của Robert Harold Schuller nổi tiếng bắt đầu năm 1983.  Và quay trở lại năm 1983, "Bob" Schuller, như cách những người bạn của ông thường gọi, là một người rất thành công.  Là con trai của một gia đình sùng đạo theo dòng Cải Chính Hà Lan (Dutch Reformed), Schuller được sinh ra trên một trang trại ở Hạt Sioux, tiểu bang Iowa năm 1926.  Đó là năm trước khi Sinclair Lewis xuất bản cuốn tiểu thuyết Elmer Gantry, một cuốn tiểu thuyết châm biếm về một mục sư không bao giờ thành công ở Kansas.  Mặc dù Schuller giống Gantry ở phong cách cởi mở và sôi nổi, nhưng ông không phải là một lang băm.  Được đào tạo từ những ngôi trường hàng đầu của hệ phái của mình, Hope College và Viện Thần học Western, từ trước khi được Giáo hội Cải Chính Hoa Kỳ cử đi gây dựng một hội thánh mới ở Quận Cam, California, Schuller đã là một mục sư được công nhận. 

Quận Cam là quận quê hương của Richard Nixon.  Nhiều thập niên sau khi Schuller đến đây, nơi đây đã trở thành pháo đài không chỉ của phái chính trị bảo thủ mà còn được một số học giả gọi là "nơi thử nghiệm sự giao thoa giữa kinh thánh và văn hóa."  Không có một mục sư Cơ đốc nào chấp nhận sự du nhập hay sẵn sàng thử nghiệm hơn Robert H. Schuller.  Và không có ai thành công hơn ông ấy. 

Câu truyện về mục vụ của ông ấy như một truyền thuyết.  Hội thánh Cộng đồng Garden Grove bắt đầu năm 1955 khi Schuller thuê Rạp hát Orange Drive-In với giá $10 mỗi tuần, một địa điểm tuyệt vời nằm cạnh Disneyland mới được khai trương.  Hồi đó, các rạp hát drive-in[1] đang là thời thượng trên toàn đất nước.  Câu khẩu hiệu lúc đầu của Schuller là "Hãy đến theo cách của bạn trong ô tô của gia đình"[2].  Schuller giảng từ trên mái nhà lợp giấy dầu và vợ ông, Arvella chơi một cây đàn phím điện tử. 

Rạp hát Orange Drive-in, nơi được Ms. Schuller thuê đầu tiên để gây dựng hội thánh Cộng đồng Garden Grove năm 1955

Và họ đã đến rất đông, không chỉ đến nhà thờ walk-in/drive in đầu tiên trên toàn quốc, mà còn mục vụ truyền hình rộng lớn của Schuller có tên là "Một giờ của Năng quyền.[3]"  Trong thời kỳ đỉnh cao trên chương trình "Một giờ của Năng quyền," Robert Schuller thật tuyệt diệu.  Mỗi ngày Chúa nhật ông ấy xuất hiện trong bộ áo choàng dài, giọng nói sang sảng và những cử chỉ cuốn hút, xung quanh có những đài phun nước sẵn sàng phun nước khi ấn nút và dàn hợp xướng hàng ngàn người hát những bài thánh ca hay nhất trên truyền hình.  Trong thời đỉnh cao đó, "Một giờ của Năng quyền" là chương trình truyền hình tôn giáo được theo dõi nhiều nhất trên truyền hình trên thế giới, với số lượng khán giả ước chừng 30 triệu từ hàng trăm quốc gia trên toàn cầu. 

Trong tiếng rộn ràng của kèn và bản nhạc nền "Các từng trời tuyên xưng[4]," Schuller cung hiến Nhà thờ lớn Pha lê vào Chúa Nhật ngày 14 tháng 9 năm 1980, ngay trước khi thống đốc California, Ronald Reagan được bầu làm Tổng thống Hoa Kỳ.  Công trình kiến trúc kỳ diệu này được thiết kế bởi kiến trúc sư nổi tiếng Philip Johnson, với 10,661 cửa sổ tráng bạc được dựng bởi hệ thống dầm thép mảnh mai.  Những cửa sổ trông thật lung linh trong ánh sáng trong những ngày đầy nắng.  Nhà thờ lớn Pha Lê, theo lời của Schuller lúc đó, là "biểu tượng của đức tin rời núi," một "đền thờ có hình ngôi sao sẽ tỏa sáng trong ánh mặt trời" đứng vững trong hàng thế kỷ tới. 

Ngày nay, tòa nhà thì vẫn đứng đó, nhưng hội thánh đã tan lạc.  Tháng 10 năm 2010, hội thánh tiến hành thủ tục phá sản theo Chương 11[5], với số nợ lên đến hơn $50 triệu đô la (hơn 1,000 tỷ đồng).  Năm sau đó, toàn bộ đất đai của hội thánh rộng 13,8 ha[6] được bán lại cho giáo hạt Công giáo với giá $57.5 triệu đô la (gần 1,200 tỷ đồng).  Người Công giáo đã tham gia vào việc chuyển đổi các tòa nhà với vị trí thuận lợi thành không gian linh thiêng kể từ khi đền thờ Pantheon ở Rô-ma[7] được chuyển đổi thành nhà thờ, nhưng đây là lần đầu tiên một nhà thờ truyền giáo khổng lồ chuyển đổi thành nhà thờ Công giáo. 

Sự sụp đổ của đế chế Schuller và cảnh nồi da nấu thịt trong gia đình ông càng làm cho sự việc tồi tệ hơn.  Câu truyện dường như quá đau đớn và hổ thẹn để thuật lại: cha và con thừa kế quyết định đi con đường riêng khi tranh chấp xem ai được giảng trên giờ vàng; các con gái và con rể cũng có nỗi khổ riêng và theo đuổi các vụ kiện tụng đòi quyền lợi; cháu gái Angie Schuller Wyatt mới đây phát hành cuốn sách gây tranh cãi "Đức Chúa Trời và Vú: Cân bằng giữa Đức tin và Tình dục,[8]" sau đó cô bị loại khỏi chương trình "Một giờ của Năng quyền"; Schuller và vợ ông cắt đứt mọi liên lạc với mục vụ mà họ đã khởi sự gần sáu mươi năm trước; và, cuối cùng ông ấy công bố việc đang được điều trị chữa ung thư thực quản. 

Tên gọi Nhà thờ lớn Pha lê gần đây đã được đổi thành Nhà thờ lớn Đấng Christ[9], có lẽ đây là một thay đổi đúng đắn.  Việc biến đổi không gian thờ phượng của nhà thờ này cho phù hợp hơn với cuộc sống theo nghi thức Công giáo đã bắt đầu.  Đây là việc đầy thách thức.  Kiến trúc hậu hiện đại của Nhà thờ lớn Pha lê rất sáng láng, siêu việt và ngược với phong cách huyền bí và gần gũi của Công giáo.  Nó được thiết kế cho những bài thuyết giảng oai hùng hơn là không khí tĩnh lặng và cầu nguyện.  Nó hợp hơn với sự ăn mừng hơn là ăn năn. 

Giáo hạt Công giáo, cũng như chính Schuller, muốn sử dụng không gian này để vươn tới những người chưa đi nhà thờ với thông điệp về Chúa Giê-xu và cung cấp sự gây dựng về thuộc linh cho những người cần.  Đây quả thật là một mục tiêu đáng giá, đúng theo tinh thần của Truyền giáo Mới[10].  Thậm chí, có thể người Công giáo sẽ có cơ hội đạt được mục đích này cao hơn những người tiền nhiệm nổi tiếng.  Nhưng thật là ngu ngốc khi cho rằng những Cơ đốc nhân đã chứng kiến việc thay đổi quyền quản trị của Nhà thờ lớn Đấng Christ, sẽ không bị cám dỗ vào những gì Robert Schuller và mục vụ của ông ấy đã làm hơn nửa thế kỷ qua. 

Và chúng ta sẽ phải nói gì với tiến sỹ Schuller?  Một trong những con gái của ông nói rằng vì lý do sức khỏe, dạo này ông hay hồi tưởng lại quá khứ.  Chúng ta chúc cho ông mạnh mẽ trong mọi đấu tranh hàng ngày.  Điều mà Schuller đã nói với rất nhiều người trong nhiều năm và chúng tôi cũng chân thành muốn nói với ông ấy là "Chúa yêu anh và chúng tôi cũng như vậy."  Có lẽ ông sẽ tìm được sự an ủi đặc biệt khi đọc lại Câu hỏi 1 trong Bảng câu hỏi Heidelberg, một trong những tài liệu vĩ đại nhất của Cơ đốc giáo Cải Chính và là tiêu chí của hội thánh thời nhỏ của Robert Schuller.  Tôi tin chắc rằng khi còn là một chú bé ở Iowa, ông ấy đã học thuộc nó:

Câu hỏi: Điều an ủi duy nhất của bạn khi sống cũng như khi chết là gì?

Trả lời: Là thân thể và linh hồn tôi khi sống và khi chết không còn là của tôi nữa mà đã hoàn toàn thuộc về Đấng Cứu thế, Chúa Giê-xu, đấng đã bằng huyết của Ngài trả giá trọn vẹn cho tội lỗi của tôi và đã hoàn toàn giải phóng cho tôi khỏi sự kiểm soát của ma quỷ; là chính Ngài đã bảo vệ tôi nên nếu không vì ý muốn của Cha thiên thượng thì một ngọn tóc cũng không rơi khỏi đầu tôi; mọi việc xảy ra đều phù hợp với mục đích giải cứu tôi.  Do đó, nhờ Đức Thánh linh, Ngài cũng đảm bảo cho tôi cuộc sống vĩnh hằng, và làm cho tôi khao khát với trọn tấm lòng từ nay sẽ sống cho Ngài. 

Bài viết đầy đủ có thể tìm thấy tại đường link này.  

---

[1] Một loại hình giải trí mà khách hàng chỉ việc đỗ xe trong một bãi đỗ lớn, không cần phải ra khỏi xe mà vẫn thưởng thức được một bộ phim, vở kịch hay một loại hình giải trí nào khác 

[2] Tạm dịch từ "Come as you are in the family car"

[3] Tạm dịch từ "The Hour of Power"

[4] Tạm dịch từ "The Heavens Are Telling", trích đoạn từ bản "Sự sáng tạo" (the Creation) của nhà soạn nhạc Joseph Haydn (1732-1809)

[5] Chương 11 Bộ luật Liên Bang Hoa Kỳ về Phá Sản

[6] 34 acre

[7] Đền thờ của các vị thần Olympia theo đức tin của người Hy lạp và Rô-ma cổ

[8] Tạm dịch từ "God and Boobs: Balancing Faith and Sexuality"

[9] Tạm dịch từ "Christ Cathedral"

[10] Tạm dịch từ "New Evangelization"

Thân thể Đấng Christ

"Anh chị em là thân thể của Ðấng Christ và mỗi người là một chi thể" I Cô-rinh-tô 12:27

Trong thư tín gửi cho hội thánh ở Cô-rinh-tô, Phao-lô liên hệ hình ảnh về hội thánh toàn cầu là thân thể của Đấng Christ và mỗi cá nhân là một chi thể.  Trong các thư tín của mình, Phao-lô chỉ dùng chữ "hội thánh" ("ἐκκλησία" - phiên âm tiếng Anh là ecclesia) chứ không có chữ "nhà thờ".  Chữ ecclesia có nghĩa là hội đồng những người thánh, nói ngắn gọn là hội thánh.  Còn chữ "nhà thờ" (church) là chỉ về một công trình kiến trúc hữu hình, là khái niệm chỉ được các giáo hội sau này sử dụng.  

Tháp Ba-bên, công trình trọc trời đầu tiên của loài người

Trong thời kỳ đầu của lịch sử loài người, sau khi con người hư mất vì tội lỗi, bản thân con người cũng có ước muốn được quay trở lại với Đức Chúa Trời.  Và bằng sức riêng của mình, họ xây tháp Ba-bên với kỳ vọng là sẽ xây cao đến trời!  Nhưng chúng ta đều biết kết cục là dự án tháp Ba-bên hoàn toàn thất bại.  Sau tháp Ba-bên, Kim Tự Tháp Giza ở Ai Cập thống lĩnh ở vị trí công trình cao nhất thế giới suốt 3800 năm cho đến kỷ nguyên Cơ Đốc Giáo phục hưng ở Châu Âu.  Năm 1311, Nhà Thờ Lớn Lincoln (tên khác là Nhà Thờ Lớn Thánh Mary) ở Anh Quốc đoạt ngôi công trình cao nhất thế giới từ Giza và giữ vững danh hiệu này trong suốt 238 năm.  Trong suốt 600 năm tiếp theo, các thành phố lớn ở khắp Châu Âu, từ Anh đến Pháp, Đức đều đua nhau xây dựng những nhà thờ cao hơn, đẹp hơn và cầu kỳ hơn.  Nhà thờ cuối cùng được công nhận là công trình kiến trúc cao nhất thế giới là Ulm Minister ở vùng Bavaria, nước Đức, nóc nhà của thế giới từ khi khánh thành năm 1890 đến khi kỷ lục bị phá vỡ năm 1901.  Thế kỷ 20 cũng đặt dấu chấm hết cho cuộc đua của các nhà thờ trở thành công trình kiến trúc vĩ đại. 

Nhà thờ lớn Pha lê được ghép hoàn toàn bằng các tấm kính và giàn khung thép

Mặc dù cuộc đua của những ngôi nhà thờ trọc trời dường như đã dừng lại, nhưng các ngôi nhà thờ lộng lẫy, xa hoa vẫn không ngừng mọc lên.  Gần đây, tôi có dịp đến Nhà Thờ Ba Ngôi (Trinity Church) ở phố Wall, Manhattan, New York, một ngôi nhà thờ cổ kính xây bằng đá đỏ từ thế kỷ 18 nằm ở khu phố nhộn nhịp nhất thế giới này được tờ tạp chí tài chính hàng đầu, Thời báo New York (New York Times) định giá bất động sản lên đến hơn 42,000 tỷ đồng (2 tỷ USD) theo thời giá năm 2013.  Cũng theo Thời báo New York, nhà thờ này đang bị chia rẽ vì họ không biết nên làm gì với số tài sản khổng lồ họ có.  Trong lúc chưa quyết định được, họ đồng ý nâng lương cho mục sư chủ tọa từ 9 tỷ đồng (475.000 USD) lên 30 tỷ đồng (1.500.000 USD) mỗi năm và tặng cho ông ấy căn nhà trị giá 120 tỷ đồng (5.500.000 USD) do lạm phát!  Nhà Thờ Công Giáo Đấng Christ là Ánh Sáng ở Oakland, CA từ năm 2008 xây dựng cơ sở mới trị giá 2,700 tỷ đồng (130 triệu USD).  Nhà Thờ Baptist Thứ Nhất Dallas ở Dallas, TX cũng đang gây quỹ xây dựng 2,700 tỷ đồng (130 triệu USD) cho một điểm nhóm mới.  Nhà Thờ Lakewood ở Houston, TX cũng mới bỏ ra 1,500 tỷ đồng (75 triệu USD) cho việc... sửa sang.  Gần đây nhất là Nhà Thờ Cảm Hứng Thân Thể Đấng Christ ở Dallas, TX đầu tư một bể cá cảnh nước mặn[1] trị giá hơn 800 tỷ đồng (40 triệu USD).  Câu truyện đáng buồn nhất là Nhà Thờ Lớn Pha Lê ở Quận Cam, CA phải tuyên bố phá sản năm 2010 vì khoản nợ hơn 1,000 tỷ đồng (50 triệu USD), và phần lớn số nợ đó phát sinh từ chi phí xây dựng ngôi nhà thờ gần 3,000 chỗ ngồi toàn bộ bằng kính trang lệ này. 

Mục sư John Yates giảng tại Hội thánh Anh Giáo Falls Church

Trong khi đó, hội thánh Anh Giáo Falls Church, một hội thánh có hơn 4,000 tín đồ ở thành phố Falls Church bang Virginia, quyết định bỏ lại ngôi nhà thờ được xây dựng tuyệt đẹp từ thế kỷ 18 của họ vì sự sụp đổ về giáo lý của Anh Giáo Hoa Kỳ (Episcopal).  Hội thánh Anh Giáo Falls Church là một trong hơn 1,000 hội thánh Anh Giáo Hoa Kỳ đã quyết định rời bỏ giáo hội vì sự suy đồi của giáo hội và cái giá họ phải trả là mất địa điểm nhóm.  Khi quyết định rời bỏ giáo hội Anh Giáo Hoa Kỳ, hội thánh Anh Giáo Falls Church bàn giao lại toàn bộ tài sản gồm đất đai và toàn bộ tài sản khác.  Sau khi rời khỏi ngôi nhà thờ cũ, mục sư John Yates có khải tượng về xây dựng các hội thánh con (daughter churches) thay vì tập trung tại một hội thánh lớn để phát triển. 

Vợ chồng tôi có dịp đến nhóm tại Hội thánh Anh Giáo Phục Hồi (Restoration Anglican Church), một hội thánh con được thành lập với 70 tín hữu, trong 5 năm đã phát triển thành hơn 400 tín hữu!  Thậm chí địa điểm mà ban đầu họ thuê của một hội thánh Baptist đã được họ mua lại và xây dựng mở rộng vì hội thánh Baptist đó không còn đủ tín hữu để duy trì hoạt động và địa điểm đó quá nhỏ cho mục đích phát triển.  Hội thánh Anh Giáo Phục Hồi là một trong 6 hội thánh con phát triển ra từ Hội thánh Anh Giáo Falls Church. 

Hội thánh (ἐκκλησία - ecclesia) chính là trọng tâm của sứ điệp cứu rỗi.  Việc xây dựng hội thánh, hay chính là gây dựng những anh chị em trong thân thể Đấng Christ mới là mục đích sống quan trọng của mỗi Cơ Đốc Nhân.  Đúng là chúng ta cần có địa điểm để nhóm họp, thờ phượng Chúa và chia sẻ đời sống với nhau, nhưng khi việc xây dựng nhà thờ không bao giờ có thể được ưu tiên hơn việc xây dựng hội thánh.  

---

[1] Dallas là thành phố nằm sâu trong lục địa bang Texas, vùng biển gần nhất cũng phải 5-6 tiếng lái xe.  Việc đầu tư bể cá nước mặn được ông mục sư chủ tọa chia sẻ là được cảm hứng từ hình ảnh Chúa Giê-xu kêu gọi các môn đồ trở thành tay đánh lưới người!